Jednostki samorządu terytorialnego starają się maksymalizować wpływy
z renty planistycznej poprzez ograniczanie kosztu wycen.

Uchwalenie nowego lub zmiana dotychczasowego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wiąże się najczęściej ze wzrostem wartości nieruchomości. Właściciel nieruchomości przy jej sprzedaży zobowiązany jest podzielić się z gminą dochodem powstałym w związku ze wzrostem wartości nieruchomości. Opłata ta nazywana jest rentą planistyczną. Pobierana jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta i nie może być wyższa od 30% wzrostu wartości nieruchomości. W teorii i przepisach prawnych sprawa jest jasna, prosta i oczywista. W praktyce powstaje wiele nieporozumień i problemów. Główną ich przyczyną bywa niewłaściwie wyliczona i zawyżona różnica wartości nieruchomości, która staje się przyczyną nienależnych roszczeń gminy wobec właściciela nieruchomości. Jak zwykle w podobnych przypadkach docieranie do swoich racji poprzez konfrontację z instytucją publiczną jest kosztowne i długotrwałe. Poprawienie istniejącego stanu rzeczy wymaga niewiele. Potrzebna jest jedynie dobra wola i zrozumienie zagadnienia przez urzędników samorządowych. Z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że warunkiem pobrania tej opłaty (renta planistyczna) jest konieczność jednoczesnego spełnienia niżej wymienionych warunków: a) wzrost wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia nowego lub zmiany dotychczasowego planu miejscowego, b) określenie w planie miejscowym stawki procentowej wzrostu wartości nieruchomości, stanowiącej podstawę do naliczenia wysokości renty planistycznej, c) zbycie nieruchomości przez dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego. Ustawodawca dopuszcza możliwość ustalenia opłaty przed zbyciem nieruchomości. Z możliwości tej warto skorzystać. Dzięki temu właściciel może poznać jej wysokość przed zbyciem. Będzie mógł wziąć to pod uwagę przy kalkulowaniu ceny sprzedaży. Ponadto właściciel nieruchomości będzie mógł się zapoznać z wyceną wykonaną przez rzeczoznawcę majątkowego i poddać ocenie prawidłowość sporządzenia wyceny.